یک: این فضای مجازی چون به نام گروه فلسفه علم واحد علوم و تحقیقات است  انسان نمی تواند از هر دری که دلش خواست بنویسد چون یک فضای رسمی است.بنابر این امروز قصد کردم یک وبلاگ شخصی برای خودم دست و پا کنم و به انجا منتقل شوم.

دو:امیدوارم که دوستان حداقل سالی یک بار برای عید نوروز هم که شده سری به ما بزنند

آدرس خونه خودم:  واقع گرایی

 جلال بشارتی

۱: امروز وقتی که ساعت ۳ به ورودی  شرقی مصلی رسیدم  یکی از دو نگهبانی که جلوی در ورودی ایستاده بودند گفت که نمایشگاه از ساعت ۲ تعطیل شده است و اکنون غرفه دارها مشغول بار زدن نشریات هستندو با تاکید می گفت که من گفتم اگر داخل شوید فقط وقت خود را هدر خواهید داد..لحظه ای تصمیم به بازگشت گرفتم ولی با دیدن خانم هایی که بی اعتناء داخل مصلی می رفتند من هم وارد نمایشگاه شدم و با کمال تعجب دیدم که نمایشگاه تعطیل نیست!چون فکر می کردم که هر لحظه ممکن است تعطیل شود به سرعت از غرفه ها بازدید می کردم و آنهایی که ارزش ایستادن و دیدن را نداشتند به سرعت پشت سر گذاشته و رد می شدم.خلاصه با این ترفند  از " تمام " نمایشگاه بازدید کردم.البته طبق اعلام قبلی ساعت کار نمایشگاه  مطبوعات تا ۷ بود.

۲:اکنون این پرسش برای من مطرح است که نگهبان در ورودی نمایشگاه در چارچوب فکری خود آیا جمله صادقی را بیان کرده است؟ البته بعضی از سیاست مداران اعتقاد دارند که دروغ نباید گفت ولی نیازی نیست که تمام حقیقت را بگویید.

۳: اگر همه مردم تصمیم بگیرند که " نه راست " بگویند چگونه جهانی خواهیم داشت؟

جلال بشارتی

۱:سلسله نشست های گروه فلسفه علم در دانشگاه آزاد-واحد علوم و تحقیقات به همت استادان گرامی و دانشجویان علاقه مند دوره دکتری و نیز کارشناسی ارشد در حال شکل گیری است. اولین نشست در این زمینه با عنوان :

رویکردهای تلفیقی به ساختار نظریه های علمی  

توسط : آقای هادی صمدی ( دانشجوی دکتری فلسفه علم واحد علوم و تحقیقات )

 روز شنبه ۹ ابان ماه ۱۳۸۸

 ساعت ۱۱-۳۰/۱۲    

مکان: اتاق سمینار دانشکده الهیات و فلسفه ( طبقه سوم شمالی )

برگزار خواهد شد.

۲:در ضمن جلسه معرفی و نقد کتاب نیز از هفته قبل شروع شده است که در اولین جلسه کتاب" ماده و آگاهی " معرفی شده است.این جلسه ها نیز در طول سال ادامه خواهند داشت.

۳:کتاب " معرفت شناسی ( مقدمه ای بر نظریه شناخت ) "اثر لوئیس پی.پویمن با برگردان دکتر محمد رضا محمد زاده و توسط دانشگاه امام صادق روانه ناکجا آباد بازار کتاب شده است.

۴:انتشارات صراط نیز دو کتاب  " درس گفتارهایی در فلسفه اخلاق "  اثر سروش دباغ و "دین و معرفت "  که مجموعه مقاله است با برگردان اعظم پویا منتشر کرده و در قسمت کتاب های جدید بازار کتاب دیده می شود.

۵: شاید این کتاب بی ربط نماید ولی خواندش خالی از لطف نیست.کتاب " شبیه سازی انسانی از دیدگاه آیین کاتولیک و اسلام " از سوی مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب منتشر شده است.البته این اثر جدید نیست و مربوط به تابستان ۱۳۸۶ است. ولی بحث های جالبی را می توان در آن یافت.  

جلال بشارتی       

۱: من در این وبلاگ کتاب "تکامل فلسفی من " اثر برتراند راسل را معرفی کردم.بعد از آن نقدی از طرف دکتر شیخ رضایی -که به عنوان ویراستار در کتاب از ایشان ذکر شده بود -منتشر شد.از انجاییکه کتاب را معرفی کرده بودم نقد دکتر شیخ رضایی را نیز در این وبلاگ منتشر کردم.آقای نواب مقربی مترجم اثر فوق نقدی را نوشته بود و در روزنامه اعتماد -که نقد دکتر شیخ رضایی چاپ شده بود- منتشر کرده بود.حالا به هزار و یک دلیل نانوشته این نقد نیز در اینجا منتشر می شود تا آقای مقربی فکر نکنند که من " ابزار دست " کسانی هستم.

پاسخ به يک انتقاد

نواب مقربي

آقاي حسين شيخ رضايي در روزنامه اعتماد روز شنبه مورخ دوم خرداد 88 مطلبي را در مورد ترجمه من از کتاب تکامل فلسفي من نوشته برتراند راسل با عنوان «اخلاق حرفه يي» منتشر کردند که به نظرم مي رسد براي رفع هرگونه ابهام بايد به آن پاسخي درخور داد. آنچه در آغاز جلب نظر مي کند عبارت «اخلاق حرفه يي» است، چرا که من ترجمه کتاب راسل را به هيچ روي چونان حرفه انتخاب نکرده ام بلکه تنها از روي ذوق و علاقه شخصي به آن پرداخته ام. حال حتي اگر چيزي به نام اخلاق حرفه يي نيز وجود داشته باشد، که به نظر من بسيار مشکوک است، رعايت آن براي من به هيچ روي ضرورت ندارد. نگارنده مطلب بالا ايرادهايي را بر ترجمه من وارد کرده است که در پاره يي موارد به هيچ روي مطابق با واقع نيست. ويراستار کتاب مذکور خود اذعان دارد که اشارت هاي پاره يي دوستان، او را به اين نکته متفطن کرده است که کتاب ترجمه شده در صورت کنوني آن با نسخه ويرايش شده تفاوت دارد و اين خود به معناي آن است که ويراستار دقت شايسته و بايسته يي در بررسي کتاب نداشته است. واقع امر اين است که پس از اتمام کار ترجمه و ويرايش کتاب به دليل هاي گوناگون چاپ کتاب تکامل فلسفي من نزديک به يک سال به طول انجاميد، و در اين اثنا فرصت کافي در اختيار ويراستار بود تا نسخه نهايي را مطالعه کند و نظر نهايي خود را اعلام دارد. ولي از ظاهر امر چنين برمي آيد که آقاي شيخ رضايي نسخه نهايي را نديده و حتي از ناشر نيز نخواسته است آن را به او بدهد که اين خود عذر بدتر از گناه است، گويا آقاي شيخ رضايي مايل بودند يک سال و اندي صبر کنند تا خطاهايش را به او متذکر شوند و سپس شتابزده همه تقصيرها را به گردن مترجم بيندازد. در هر حال اين مساله يي است که گناه آن به هيچ روي به گردن مترجم نيست.

نکته ديگر اين است که مترجم تا کجا مي تواند اصلاح هاي ويراستار را ناديده بگيرد و از اصلاح آنچه ويراستار متذکر مي شود سر باز زند؟ پاسخ اين است که هرکجا خطاي دستوري و منطقي و اشتباه در ترجمه وجود نداشته باشد مترجم مي تواند راه خود را پيش بگيرد و شيوه خود را اعمال کند. ممکن است شما کلمه «رفراندوم» را بپسنديد و من کلمه «همه پرسي» را، يا شما کلمه «غور و خوض» را به کار بريد و من کلمه «کند و کاش» را، ولي اين امر تنها تفاوت در سليقه است، همين و بس. در جاي ديگر آقاي شيخ رضايي ادعا مي کند مترجم نبايد بدون جلب نظر ويراستار نام او را در کتاب درج مي کرد و مسووليتي حرفه يي را بر دوش او تحميل مي کرد. ولي تا آنجا که من مي دانم نام ويراستار در پيشگفتار من در آغاز کتاب آمده است و نخستين کسي که پيش نويس پيشگفتار را مطالعه کرد و درباره آن اظهارنظر کرد خود ويراستار بود، اما من به هيچ روي به ياد نمي آورم که اعتراضي شده باشد زيرا اگر چنين بود بي ترديد اصلاحي در ذکر نام صورت مي دادم تا اين اندازه مايه رنجش خاطر نازک ويراستار نشوم. در قسمت بعد ويراستار به نقل فقره هايي از کتاب مي پردازد که او اصلاح آنها را پيشنهاد کرده ولي مترجم اصلاحي صورت نداده است. نکته نخست به ترجمه پاراگراف نخست فصل آغازين کتاب تکامل فلسفي من مربوط است. در اين پاراگراف من کلمه evolution و revolution را به انقلاب ترجمه کرده ام، حال آنکه کلمه نخست به معناي تکامل تدريجي و تنها کلمه دوم به معناي انقلاب است. ولي اين امر تنها به سبب خطاي ديد بوده است نه اهمال يا ناآگاهي مترجم. در متن اصلي evolution با حرف تعريف an به کار رفته است يعني به اين صورت «an evolution» که املاي آن شبيه «a revolution» است. ولي از آنجا که متن اصلاح شده ويراستار در دسترس نيست، تعيين درستي يا نادرستي مدعا نيز امکان ندارد. به علاوه برخلاف آنکه آقاي شيخ رضايي ادعا مي کند پاراگراف يادشده سراسر بي معنا نيست بلکه تنها يکي از کلمه هاي آن نادرست ترجمه شده است. آنچه بيش از همه مرا شگفت زده مي کند اين است که آقاي شيخ رضايي که اين همه دل نگران اعتبار علمي خويش است و چونان ويراستار بار سنگيني را بر دوش خود احساس مي کند و خود را چنين موشکاف مي پندارد، نتوانسته است تشخيص دهد سراسر متن کتاب، ترجمه خود مترجم نيست، توضيح آنکه من در ترجمه کتاب راسل از کارهاي مترجماني که در اين زمينه کار کرده اند و يد طولايي دارند همچون آقاي احمد بيرشک و ميرشمس الدين اديب سلطاني استفاده کرده ام و در بعضي موارد قطعه هايي از ترجمه هاي ايشان را که به نظرم صحيح مي رسيده است، نقل کرده ام. براي نمونه، جمله زير را از کتاب زندگينامه راسل به قلم خودش نقل کرده ام؛ «او پرسيد؛ «چرا سکه مي چرخد؟» پاسخ دادم؛ «براي آنکه با انگشتانم زوجي به آن وارد مي کنم.» گفت؛ «از زوج ها چه مي داني؟» گفتم؛ «آه، همه چيز را درباره زوج ها مي دانم.» »(ص 51) آقاي شيخ رضايي از روي ناآگاهي گمان مي کند اين ترجمه از آن من است و بر ترجمه من ايراد وارد مي کند. البته آقاي شيخ رضايي مي تواند ادعا کند که قريحه ترجمه او بسيار بهتر از آقاي بيرشک است و اينکه آقاي بيرشک که از متخصصان و مولفان رياضي شناخته شده کشور ما محسوب مي شوند در ترجمه اين جمله ساده ناتوان بوده است، البته اين ايرادي است که آقاي احمد بيرشک اگر در قيد حيات بود، مي توانست به آن پاسخ بگويد نه من. همچنين قطعه ديگري وجود دارد که مربوط به ترجمه آقاي اديب سلطاني است که بي دخل و تصرف از کتاب جستارهاي فلسفي نوشته برتراند راسل نقل شده و نشاني آن در پانويس کتاب آمده است، ولي باز در اينجا نيز آقاي شيخ رضايي تغافل مي کند و من گمان مي کنم به عبارت دقيق تر که تجاهل مي کند.

سخن آخر اينکه کار ويراستار اين نيست که قلم به دست بگيرد و زير جمله هايي را که نمي پسندد يا اشتباه فرض مي کند خط بکشد و سپس از مترجم بخواهد هر جور شده آنها را تغيير دهد، ويراستار اگر ادعاهاي بزرگ دارد بايد خود معادل هايي را که درست مي داند پيشنهاد کند. آقاي شيخ رضايي ادعا مي کند معادل هاي من براي عبارت هايي چون «atomicity»، «statement»، «mutually independent»، «self reflexive reference» رسا نيست، ولي خود به هيچ روي توضيح نمي دهد چه معادل هايي را رسا و بسنده مي داند. در پايان مسووليت تمامي کاستي هاي ترجمه خود را به گردن مي گيرم و در چاپ هاي بعدي علاوه بر حذف نام ويراستار همه ايرادهاي موجه کتاب را برطرف خواهم کرد. بر اين باورم که هيچ اثري خواه ترجمه، خواه تاليف هرگز کامل نيست بلکه تنها مي تواند تا اندازه يي به حد کمال نزديک شود ولي براي رسيدن به کمال شرط اول قدم آن است که ناتوانايي ها و کاستي ها و کژي هاي کار خود را فروتنانه و با سعه صدر بپذيريم و در جهت اصلاح آنها گام برداريم.

 ۸۸/۸/۴                  از مراغه تا کپرنیک: ماجرای مدل­های سیاره­ای غیر بطلمیوسی،

                              امیرمحمد گمینی،

                              مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران.

۸۸/۸/۱۸                   الستون و حذف توجیه در ارزیابی­های معرفت شناختی،

                              محمدعلی مبینی،

                                 پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.

  ۸۸/۹/۲                     مباحثی در فلسفه و ادبیات،

                             ضیا موحد،

                              مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران.

۸۸/۹/۱۶                    بعدا اعلام می­شود،

                              علی صبوحی،

                              پژوهشگاه دانش­های بنیادی- پژوهشکدۀ فلسفه تحلیلی.

۸۸/۹/۳۰                   نظریه عدالت رالز،

                              امید کریم زاده،

                                 پژوهشگاه دانش­های بنیادی- پژوهشکدۀ فلسفه تحلیلی

تهران- میدان نیاوران- پژوهشگاه دانش­های بنیادی

پژوهشکده فلسفه تحلیلی، تالار 1

ساعت: 18-16

تلفن: 22803669            فکس:22828079

email: phil@ipm.ir

 جلال بشارتی

 ۱:در این وانفسای برخورد با علوم انسانی و تغییر سرفصل ها و هزار و یک خرده فرمایش دیگر از این علوم گفتن و نوشتن شاید بی وجه نماید.از یک سو ندای " علم دینی " که از نخستین روزهای سال ۱۳۵۷ منادیانی داشت این روزها بیشتر به گوش می رسد و از دیگر سو حرف و حدیث ها درباره نحوه مدیریت مراکز دانشگاهی و پژوهشی در حوزه علوم انسانی با ابهام های جدی روبرو است.در این زمینه در روزنامه جام جم (سه شنبه ۲۱ مهر ۱۳۸۸ ) آقای حمید رضا آیت الهی رئيس پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي می فرمایند:اسلامی شدن علوم انسانی به معنی سانسور نیست . او در ادامه از فیلترینگ علمی در ترجمه متون غربی یاد می کند و می گویند:در اين ارتباط فيلترهاي علمي نيز خواهيم گذاشت، زيرا تعدادي از كتاب‌ها مشخص است كه به صورت تبليغاتي و از طرف كمپاني خاصي حمايت مي‌شوند و مي‌خواهند مطالبشان را به افكار عمومي القا دهند.البته یکی دیگر از محورهای مهم در این تغییر خروج از انفعال و معرفی اندیشه های خود به جهان است.....

۲:در زمینه ارتباط بین علم و دین و همچنین مهم تر از ان "علم دینی"  می توانید به کتاب های زیر مراجعه فرمایید:

الف :علم و دین

بازرگان, مهدی (1379 ), مباحث علمی اسلامی , مجموعه آثار 7,  تهران, شرکت سهامی انتشار

گلشنی, مهدی (1380 ), قرآن و علوم طبیعت, تهران, نشر مطهر

رابرت ج, ویلیلم, ر.اشتوگر و جرج و.کوینه (1384 ),فیزیک, فلسفه و الاهیات, دکتر همایون همتی, تهران, پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

میجلی, ماری (1380 ), افسانه نجات بخشی علم ,دکتر عبدالرحیم گواهی ,تهران, موسسه فرهنگی انتشاراتی تبیان

نصر, سید حسین (1382 ), نیاز به علم مقدس, حسن میانداری, قم, طه

بوکای (1357 ), عهدین ,قرآن و علم, حسن حبیبی, تهران, حسینه ارشاد

باربور, ایان (1379 ), علم و دین, بهاء الدین خرمشاهی, تهران, مرکز نشر دانشگاهی

هودبوی, پرویز (1384 ), اسلام و علم, پیمان متین و اسکندر قربانی, تهران, موسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی

ریچاردسون,دبلیو (1384 ), نقش ایمان در علم, بتول نجفی, تهران, پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

ب: علم دینی

بستان, حسین و...(13884), گامی به سوی علم دینی ,قم ,پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

حسنی ,سید حمید رضا و...(1386 ),علم دینی  ;دیدگاه ها و ملاحظات, قم, پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

گلشنی, مهدی (1377 ), از علم سکولار تا علم دینی, تهران, پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

باقری ,خسرو (1387 ), هویت علم دینی:نگاهی معرفت شناختی به نسبت دین با علوم انسانی, تهران, وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

 ۳:هدف از این پست این بود که کتاب " جستاری درباب اصول اخلاق " از دیوید هیوم به فارسی برگردانده شده است.این اثر را نشر مرکز منتشر کرده است.نکته ای در این میان باید ذکر شود.قبل از اینکه نشر مرکز به همت آقای"مجید داودی " این کتاب را منتشر کند در سال ۱۳۷۷ انتشارات گویا این کتاب را با عنوان " تحقیق در مبادی اخلاق " متشر کرده بود.این کار توسط آقای رضا تقیان ورزنه انجام یافته بود.قضاوت درباره اینکه کدام بهتر است بماند به عهده خودتان بعد از مطالعه کار جدید نشر مرکز.

 جلال بشارتی

مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران (گروه مطالعات علم) برنامه سلسله سخنرانی‌های تخصصی تاریخ و فلسفه علم ویژه پاییز و زمستان 1388 را اعلام کرد.

به گزارش خبرگزاری مهر،"رویکردی گزارش‌گونه به مسائل سخت آگاهی" موضوع نخستین سخنرانی از سلسله سخنرانی‌های تخصصی تاریخ و فلسفه علم است که توسط دکتر رضا ملیح از دانشکده فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف در تاریخ 21 مهرماه ایراد می‌شود. همچنین در تاریخ پنجم آبانماه داوود حسینی از گروه فلسفه دانشگاه تربیت مدرس به نقد "سه نظریه مشابه درباره ابهام (فرا ارزش‌گذارها، فرو ارزش‌گذارها و چند ارزش‌گذارها)" خواهد پرداخت و مازیار چیت‌ساز از گروه فلسفه دانشگاه تربیت مدرس با موضوع "نظریه تصوّری معنا: فلسفه زبان در آراء لاک" در تاریخ 12 آبانماه سخنرانی می‌کند. "اخلاق طبیعی شده: رویکرد سیستمی" موضوع سخنرانی دکتر شروین وکیلی از دانشکده علوم دانشگاه تهران است که در تاریخ سوم آذرماه به آن خواهد پرداخت. مهدیه توکل از موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران نیز در تاریخ هفدهم آذرماه با موضوع "علم: تجلی همبستگی اجتماعی" دیدگاه رورتی درباره علم را مورد نقد و بررسی قرار می‌دهد. اولین سخنرانی در مورد تاریخ و فلسفه علم در فصل زمستان به "مباحث روش‌شناختی در کیهان‌شناسی" تعلق دارد که دکتر موسی اکرمی از گروه فلسفه علم دانشگاه آزاد اسلامی (واحد علوم و تحقیقات) در اول دیماه به آن خواهد پرداخت. "آزمایش فکری در علم دوره اسلامی" با سخنرانی حسن امینی از موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران در تاریخ پانزدهم دیماه  و "فلسفه ریاضی ابن‌ سینا" با سخنرانی دکتر محمد اردشیر از دانشکده ریاضی دانشگاه صنعتی شریف در تاریخ 29 دیماه  برگزار می‌شود. ضمن اینکه سخنرانی سجاد نیک فهم از پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران با موضوع "ابزار آلات نجومی در دوره اسلامی" در تاریخ ششم بهمن‌ماه پایان بخش سلسله سخنرانی‌های تاریخ و فلسفه علم در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران خواهد بود.  تمام سخنرانی‌ها در روزهای سه‌شنبه ساعت 16:30 در محل مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران (تهران، خیابان نوفل‌لوشاتو، کوچه آراکلیان، شمارة 6، تلفن:66409508) برگزار خواهند شد.

این خبر را از خبرگزاری مهر نقل کرده ام.ولی خود موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران  هم خبر را بر روی سایت خود قرارده است.

جلال بشارتی

هدف از راه اندازی این محیط مجازی ترویج فلسفه علم و نیز حوزه های نزدیک به آن بود که  نمی دانم چقدر حاصل شده است. در این مدت با همه مشکلات این بار کج تا حالا ادامه یافته است اکنون با نزدیک شدن به پایان دوره برای من و اظهار علاقه مندی از طرف دوستان جدید در گروه  اسامی دوستان به عنوان نویسندگان وبلاگ حذف شده و همه دوستان علاقه مند در صورت تمایل کافی است در خواست خود را به نشانی:   phscir@gmail.com  ارسال کننند. تا نام کاربری و کلمه عبور برای آنها ارسال شود.

 دوستان کافی است در انتهای پست ها نام خود را درج کنند.

 جلال بشارتی

 1:امروز اولین روز گارگاه سه روزه زبان، شناخت و واقعيت در پژوهشگاه دانشهای بنیادی برگزار شد.البته  شرکت در این دوره رایگان نیست و باید از چند ماه قبل ثبت نام می کردید و هزینه این کارگاه را پرداخت می کردید......

۲:یک نکته در این میان جای تامل دارد در برنامه ای که از مدت ها قبل ارائه شده بود در بخش سخنرانی های نیم ساعته نام " یاسر خوشنویس " نیز درج شده بود با عنوان " تحویل گرایی " .ولی در برنامه ای که در این اواخر ارائه شد  یاسر خوشنویس حدف شده است.این مرا به کنجکاوی واداشت و یکی از منابع موثق گفت که خوشنویس از دوره دکتری انصراف داده است.امیدوارم که هرجا که هست موفق و شاد و خالی از " ملالت " باشد..... 

شناخت

سه‌شنبه 7 مهر 88

رئیس جلسات: حسین معصومی‌همدانی

مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران

افتتاحیه

10-9:30

 صبح

 11 -10              معقول‌سازی باورها: دلایل معرفتی در برابر دلایل عملی

                            حمید وحید، پژوهشگاه دانش‌های بنیادی

 11:30-11              آيا اسامي انواع طبيعي مانند اسامي خاص دلالت‌گر صلب هستند؟

                            مصطفی مهاجری، پژوهشگاه دانش‌های بنیادی

11:45-11:30         استراحت و پذیرایی

12:45-11:45         زمینه‌گرایی معرفت‌شناختی 

                            احمدرضا همتی‌مقدم، پژوهشگاه دانش‌های بنیادی

ناهار

14:30-12:45

 عصر

15:30-14:30         عواطف و عقلانيت

                            امیراحسان کرباسی‌زاده، مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران

16-15:30              بعداً اعلام مي‌شود 

16:15-16              استراحت و پذیرایی

17:15-16:15         برون‌گرایی و معرفت به محتوای حالات ذهنی

                            محمود مروارید، پژوهشگاه دانش‌های بنیادی

زبان 

چهارشنبه 8 مهر 88

رئیس جلسات: روزبه توسرکانی

پژوهشگاه دانش‌های بنیادی

صبح

11-10                           شرطی‌های خلافِ واقع و قوانينِ طبيعي

کاوه لاجوردی، پژوهشگاه دانش‌های بنیادی

11:30-11                                  نام‌هاي بي‌مصداق

سیدعلی طالقانی، پژوهشگاه دانش‌های بنیادی

11:45-11:30                 استراحت و پذیرایی 

12:45-11:45             مسألة پيروي از قواعد

علی صبوحی، پژوهشگاه دانش‌های بنیادی

ناهار

14:30-12:45  

عصر

15-14:30                                  نظریۀ علّی ارجاع

امید کریم‌زاده، پژوهشگاه دانش‌های بنیادی

15:30-15                                  چه کسی از تک‌شاخ‌ها می‌ترسد؟

ساجد طیبی، پژوهشگاه دانش‌های بنیادی

15:45-15:30       استراحت و پذیرایی

16:45-15:45                 دستوری بودن معني

مرتضی صداقت، پژوهشگاه دانش‌های بنیادی

واقعیت

پنج‌شنبه 9 مهر 88

رئیس جلسات: محمد اردشیر

دانشگاه صنعتی شریف

صبح

11-10                            امكاني يا گريزناپذير بودن دستاوردهاي علمي: به سوي يك چارچوب جامع

حسین شیخ‌رضایی و ابوتراب یغمایی،

مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران 

11:15-11                                استراحت و پذیرایی

12:15-11:15             اصل صدق‌سازي و تعهد وجودي

محسن زمانی، پژوهشگاه دانش‌های بنیادی

ناهار

14-12:15

 عصر

14:30-14                                عليت

هاشم مروارید، پژوهشگاه دانش‌های بنیادی

15:30-14:30                 منظرگرایی علمی

مهدی نسرین، مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران

15:45-15:30                 استراحت و پذیرایی

17-15:45                      میزگرد: تحقیق فلسفی در ایران

پی نوشت: از آنجاییکه من حال و حوصله افتتاحیه و اختتامیه و این جور برنامه ها را ندارم طوری حرکت کردم که به اولین سخنرانی رسمی یعنی سخنرانی دکتر وحید برسم و گویا اینبار در افتتاحیه خبر هایی بوده است.....

بعضی ها اعتقاد دارند که فلسفه خطرناک است.حال با این فرض تکلیف آموزش فلسفه برای کودکان از دیدگاه این گروه مشخص است.اگر در جهان پختستانی زندگی کنید نباید دارای اندیشه های حجمستانی باشید.ادوین ابوت در کتاب " پختستان " دنیایی را شرح می دهد که یک بعدی است ولی یکی از ساکنان آن قدرت درک چند بعدی ها را پیدا می کند,شاید فلسفه نیز چنین اکسیری است.البته اگر نگاهی گذرا به تاریخ داشته باشیم می بینیم که انسان بزرگواری چون سقراط درواقع به جرم دانستن فلسفه و    بهره مندی از فضیلت" خرمگس بودن"و  آشفته کردن خواب آرام اتنیان به نوشیدن "شوکران" محکوم شد.یا در سنت فلسفی خودمان امام محمد غزالی با کتاب " تهافت الفلاسفه" حمله ای جانانه بر پیکر نحیف فلسفه وارد کرد.به هر تقدیر با وجود همه این موانع فلسفه به راه پرپیچ و خم خود تا به امروز ادامه داده است و کسانی و بنیادهایی در سراسر جهان در اندیشه آموزش آن به کودکان افتاده اند.در ایران نیز ترجمه و نوشتن آثاری در این زمینه در حال گسترش است.امید که به سرانجام نیک انجامد.

در زیر فهرستی از کتاب هایی که به نوعی در ارتباط با این حوزه است را می آورم.با کمی دقت می توان دریافت که بعضی از آنها بیش از یک برگردان فارسی دارند.کتاب دنیای سوفی ترجمه های متعددی دارد که من فقط به یکی از آنها اشاره کرده ام. 

گ‍اردر، ی‍وس‍ت‍ای‍ن‌ (1375 ), دن‍ی‍ای‌ س‍وف‍ی‌: داس‍ت‍ان‍ی‌ درب‍اره‌ ت‍اری‍خ‌ ف‍ل‍س‍ف‍ه‌,حسن کامشاد,تهران,نیلوفر

ک‌. ن‍ورا (1381 ),محفل فیلسوفان خاموش , ک‍ورش‌ ص‍ف‍وی‌,تهران,هرمس

ک‍ال‍ک‌، دان‍ی‍ل‌، م‌ (1384 ), پ‍رس‍ی‍دن‌ م‍ه‍م‌ت‍ر از پ‍اس‍خ‌ دادن‌ اس‍ت‌, ح‍م‍ی‍ده‌ ب‍ح‍ری‍ن‍ی‌,تهران,هرمس

فیشر,رابرت (1385 ),آموزش تفکر به کودکان,دکتر مسعود صفایی مقدم و افسانه نجاریان,اهواز,رسش

فیلیپ کریستوفر ( 1387 ),باشگاه فلسفه برای کودکان,الهلم فخرایی,آبادان, پرسش

کم,فیلیپ (1387 ),باهم فکر کردن:کندوکاوهای فلسفی برای کلاس,مژگان رشتچی,تهران,شهر تاش

هینس,جوانا (1383 ),بچه های فیلسوف,عبدالرسول جمشیدیان و.....,قم ,سما

شارپ,آن مارگارت (1386 ),بیمارستان عروسک ها: برنامه‌ی درسی آموزش فلسفه برای کودکان گروه سنی پیش دبستان و سالهای اول ابتدایی,فاطمه رنجبران,تهران,شهرتاش

لابه، بریژیت (1386 ),چگونه دنیا را متحد کنیم:؟اخلاق برای کودکان و نوجوانان,پروانه عروج نیا,تهران,آسمان خیال

کم,فیلیپ (1385 ), داس‍ت‍ان‌ ه‍ای‌ ف‍ک‍ری‌ ۱ کند‌و‌ کاو های فلسفی برای کودکان ب‍ا ۷۴ ف‍ع‍ال‍ی‍ت‌ ب‍رای‌ دوره‌ه‍ای‌ اب‍ت‍دای‍ی‌ و راه‍ن‍م‍ای‍ی‌,فرزانه شهرتاش و مژگان رشتچی, تهران,شهرتاش

کم، فیلیپ (1386 ), داستان‌های فکری ۲: کند و کاویی فلسفی برای کودکان,زهیر باقری,تهران,شهرتاش

ج‍س‍پ‍رس‍ن‌، پ‍ر (1384 ), داس‍ت‍ان‍ه‍ای‌ ف‍ل‍س‍ف‍ی‌ ب‍رای‌ ک‍ودک‍ان‌ و ن‍وج‍وان‍ان‌, م‍ه‍دی‌ ک‍ی‍ان‍ی‍ان‌، ش‍ی‍ری‍ن‌ ش‍ری‍ف‍ی‍ان‌,کرمان,فانوس

ج‍س‍پ‍رس‍ن‌، پ‍ر (1387 ), داس‍ت‍ان‌‌‌ه‍ای‌ کوتاه فکری برای آموزش ف‍ل‍س‍ف‍ه به نوجوانان, م‍ژگان محقق , اصفهان, مهرافروز‏

فیشر، رابرت (1388 ), داستان‌هایی برای شروع تفکر, لیلا لطفی‌پور,اهواز,ترآوا

رابرت فیشر (1386 ), داستان‌هایی برای فکرکردن (سی‌داستان، سی‌مضمون), جلیل شاهری‌لنگرودی,تهران, پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی‏

لابه، بریژیت (1387 ), دنیایی را تصور کن که ... : فلسفه برای کودکان و نوجوانان, پروانه عروج‌نیا,تهران,آسمان خیال

هینز، جوانا (1387 ), فیلسوفان کوچک, یحیی قائدی,تهران,آییژ

ناجی، سعید (1387 ), کندوکاو فلسفی برای کودکان و نوجوانان (گفتگو با پیشگامان انقلابی نو در تعلیم و تربیت),تهران, پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

ه‍ی‍ن‍ز، ج‍وآن‍ا (1384 ), ک‍ودک‍ان‌ ف‍ی‍ل‍س‍وف‌: ی‍ادگ‍ی‍ری‌ از طری‍ق‌ گ‍ف‍ت‍گ‍و و پ‍رس‍ش‍گ‍ری‌, ع‍ب‍اس‌ اردک‍ان‍ی‍ان‌ و....,تهران, برای فردا

جسپرسن، پر (1385 ), چرا من این کسی شدم که امروز هستم!, هاله رضایی‌خیابانلو,تهران,نزهت

 قبل از انقلاب نیز دو کتاب با رویکرد مارکسیستی در این حوزه چاپ شده است (البته من از این دو کتاب اطلاع دارم ):

فلسفه برای نوجوانان/ محمد رضا قربانی

 ماتریالیسم دیالکتیک برای نوجوانان/محمد رضا قربانی

یکی از بحث های مهم در فلسفه که تاثیر بنیادین بر فلسفه قرن بیستم داشته است,تمایز بین گزاره های تحلیلی و تالیفی است.آغاز این بحث را اگر نخواهید که ریشه همه بحث ها را به یونان و آکادمی ربط دهید , می توان در آثار فیلسوف شکاک قرن هجدهم دیوید هیوم سراغ گرفت.هیوم دو نوع حقیقت را از یکدیگر متمایز می کرد: (الف )"حقیقت لفظی یا تحلیلی " که مربوط به حقایق ریاضی یا منطقی هستند. (ب )"شناسایی واقعی ناشی از تاثرات" که به معنای حقایقی می باشند که می توان آنها را به یک تاثر برگرداند.

بعد از هیوم در آثار لایب نیتس نیز تقسیم قضایا به تحلیلی و تالیفی دیده می شود.از نظر لایب نیتس قضایای تحلیلی بر اصل تناقض استوار اند ولی قضایای تالیفی چنین ویژگی ندارند.از دیدگاه او همه قضایای تحلیلی پیشینی و تمام قضایای تالیفی پسینی هستند.در این تلقی قضایای ریاضی تحلیلی در نظر گرفته می شد.

کانت حکمی را که در آن محمول در مفهوم موضوع مندرج نباشد تالیفی و حکمی را که در آن محمول از قبل در مفهوم موضوع مندرج باشد تحلیلی نام نهاد.از انجا که صادق بودن احکام تالیفی به وسیله تجربه معلوم می شود این احکام احکام تجربه و به عبارت دیگر احکام تجربی اند.کانت این گونه احکام را احکام تالیفی "پسینی "نامیده است.احکام تحلیلی که صادق بودن آنها ربطی به تجربه ندارد احکامی" پیشینی "اند.این دسته بندی مورد تایید هیوم نیز هست.علاوه بر این هیوم و کانت هردو در این نکته اتفاق نظر دارند که احکام تحلیلی هیچ مهرفتی درباره ی عالم واقع به ما نمی دهند.این احکام صرفا تعابیری هستند حاکی از تحلیل مفهوم موضوع.همچنین هیوم و کانت هردو قبول دارند که احکام تالیفی پسینی نیز وجود دارند.در نظر هیوم همین احکام اند که به آنچه از طریق حواس عاید ما می شود می پردازند.  به عنوان مثال عبارتهای گروه اول تحلیلی و گروه دوم تالیفی هستند:

همه مجرد ها ازدواج نکرده اند.                                                                                           همه مثلث ها سه ضلع دارند.

همه مجرد ها خوشحال هستند.                                                                                          همه اجسام وزن دارند.

با این وصف نوع سومی از احکام نیز قابل فرض است و آن احکامی است که هم تالیفی و هم پیشینی یعنی احکامی که محمول چیزی به موضوع نسبت می دهد که قبلا در مفهوم موضوع حکم مندرج نبوده و با این وصف انچه به موضوع حمل شده بالضروره صادق است یعنی حکم هم ضروری است و هم کلی.به نظر کانت احکام ریاضی از جمله احکامی اند که تالیفی پیشینی اند.

جان استوارت میل معتقد بود که حقایق ریاضی پسینی هستند یعنی با تجربه شناخته می شوند.او در کتابش "یک نظام منطقی " به بحث و دفاع از این نظریه پرداخته است که حقایق ریاضی تعمیم یافته ها و نتایج تجربی اند که هم کاربردشان و هم مقبولیتشان عام است.فرگه در این که حقایق و گزاره های ریاضی پیشینی هستند و به نحو ماتقدم شناخته می شوند با کانت موافق بود و در مقابل میل قرار داشت.اما او معتقد بود که حقایق و گزاره های علم حساب تحلیلی اند نه تالیفی یعنی این گزاره ها دارای آگاهی هایی نیستند که در اندیشه گنجانده نشده باشد.این گزاره ها تفصیل و شرح داشته های ذهن هستند و از خارج از آن گزارشی نمی دهند.بر خلاف هندسه که او هم مانند کانت بر این باور بود گزاره های آن تالیفی است و با شهود شناخته می شود.فرگه می گفت علم حساب تحلیلی است و در واقع چیزی بیش از شاخه ای از منطق نیست.

بعد ها پوزیتیویستهای منطقی با مطرح کردن معیار " تحقیق پذیری" به نوعی به این بازی تقسیم قضایا به تحلیلی و تالیفی  ادامه دادند.کارنپ بیش از دوستان دیگرش در این زمینه کار کرده است.البته تاثیر ویتگنشتاین و داستان رساله او را نیز در جای خود باید در نظر گرفت.از نظر پوزیتیویستهای منطقی تقسیم قضایا به پیشینی و پسینی روشن و بدیهی می نمود و معتقد بودند که باید تفکیک قضایا به تحلیلی و تالیفی را بیشتر مورد بررسی قرار دهند.

بعد ها کواین مقاله مهم " دو حکم جزمی تجربه گرایی " را در نقد دیدگاه کارنپ که اعتقاد داشت مرز مشخصی بین قضایای تحلیلی و تالیفی وجود دارد نوشت و به تعبیری این مقاله ضربه مهلکی بر اندیشه های پوزیتیویستی وارد ساخت .همانطور که کواین در یکی از مصاحبه های خود می گوید" این مقاله  40 بار در مجموعه های مختلف نقل و ترجمه شده است و هم چنین صد ها پاسخ به شکل کتاب و مقاله به آن داده شده است.".کواین مقاله خود را چنین آغاز می کند"تجربه گرایی جدید را دو حکم جزمی تا اندازه ای مقید کرده است.یکی از آن دو حکم اعتقاد به وجود افتراق اساسی میان صدقهایی است که تحلیلی هستند یا ریشه در معانی دارند و وابسته به امور واقعی نیستند و صدقهایی که تالیفی هستند و ریشه در امر واقع دارند.حکم جزمی دیگر عبارت است از گرایش به فروکاهی یعنی اعتقاد به اینکه هر قضیه بامعنایی معادل با ساختاری منطقی بر روی ثابتهایی است که به تجربه بلاواسطه دلالت دارد.سخن من آن است که این هر دو حکم کج بنیاد است.با انتشار این مقاله تا مدت ها بحث تفکیک قضایا به تحلیلی و تالیفی از دایره بحث های فلسفی خارج شد.البته بعد از کواین قصه رها نشد و تا امروز که چامسکی و افراد دیگری در این بازی شرکت دارند ادامه دارد.

خلاصه اگر حال و حوصله کتاب به زبان انگلیسی خواندن دارید این کتاب " Analyticity"بسیار خواندنی و دقیق این داستان را پیش می برد.در غیر این صورت می توانید از کتاب های فارسی که در اینجا معرفی می شود بهره مند شوید.البته این لیست کتاب ها فقط درباره تمایز تحلیلی و تالیفی نیست و بیشتر حال و هوای فلسفه معاصر و تحلیلی دارد.این لیست نه مانع است و نه جامع.در نوشتن مطلب بالا از بعضی از کتاب های این مجموعه استفاده شده است.

۱- پایا ,علی (1382) ,فلسفه تحلیلی: مسائل و چشم اندازها ,تهران ,طرح نو

۲- استرول ,اورام (1383) ,فلسفه تحلیلی در قرن بیستم ,فریدون فاطمی ,تهران ,نشر مرکز

۳- بزرگمهر,منوچهر (1357) ,فلسفه تحلیل منطقی,تهران, خوارزمی

۴- نصری,عبدالله (1379) ,فلسفه تحلیلی (تقریرات استاد دکتر مهدی حائری یزدی) ,تهران,موسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر

۵- هاسپرس,جان (1379) ,تحلیل فلسفی ,موسی اکرمی ,تهران ,طرح نو

۶- پایل ,اندرو (1387) ,گفتگو با فیلسوفان تحلیلی,حسین کاجی,تهران,نشر مرکز

۷- ادیب سلطانی,میر شمس الدین (1359) , رساله وین ,تهران,مرکز ایرانی مطالعه فرهنگها

۸- نائس,آرن (1357) ,کارناپ,منوچهر بزرگمهر,تهران,خوارزمی

۹- کارناپ,ردلف (1363) ,مقدمه ای بر فلسفه علم,یوسف عفیفی,تهران,نیلوفر

۱۰- کارنپ,رودلف (1381) ,زندگینامه علمی من ,دکتر مهدی دشت بزرگی,تهران,نشر سکوت,کاشان,دانشگاه کاشان

۱۱- کارناپ,رودلف (۱۳۸۵),فلسفه و نحو منطقی,رضا مثمر,تهران,نشر مرکز

۱۲- خرمشاهی, بهاءالدین (1361),پوزیتیویسم منطقی,تهران,تهران, علمی و فرهنگی

۱۳- آیر,الف.ج (1356) ,زبان,حقیقت و منطق,تهران,موسسه انتشارات علمی دانشگاه صنعتی آریامهر

۱۴- کریپکی,سول ای (1381) ,نام گذاری و ضرورت,کاوه لاجوردی,تهران,هرمس

۱۵- لاریجانی,صادق (1375) ,فلسفه تحلیلی ,قم ,نشر مرصاد

۱۶- میثمی ,سایه (1386) ,معنا و معرفت در فلسفه کواین ,تهران ,نگاه معاصر

۱۷- هاک ,سوزان (1382) ,فلسفه منطق ,سید محمد علی حجتی ,قم ,طه

۱۸- لاریجانی ,علی (1383) ,شهود و قضایای تالیفی و ماتقدم در فلسفه کانت ,تهران ,هرمس

۱۹- موحد ,ضیاء (1382) ,از ارسطو تا گودل ,تهران ,هرمس

۲۰- سرل ,جان.ار ,و دیگران (1380) , نگرشهای نوین در فلسفه ,محمد سعیدی مهر و دیگران ,قم ,طه ,دانشگاه قم

۲۱- الستون,ویلیام.پ (1380) ,فلسفه زبان,دکتر نادر جهانگیری,مشهد,دانشگاه فردوسی مشهد

۲۲- هاسپرس ,جان (1379) ,تحلیل فلسفی ,سهزاب علوی نیا ,تهران ,مرکز ترجمه و نشر کتاب

۲۳- لاکوست ,ژان (1376) ,فلسفه در قرن بیستم ,دکتر رضا داوری اردکانی ,تهران ,سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاها (سمت)

۲۴- ملکیان ,مصطفی (1379) ,تاریخ فلسفه غرب (جلد چهارم) ,تهران ,پژوهشکده حوزه و دانشگاه

۲۵- خاتمی ,محمود (1386) ,مدخل فلسفه غربی معاصر,تهران,نشر علم

۲۶- بوخنسکی,ا.م (1379) ,فلسفه معاصر اروپایی,دکتر شرف الدین خراسانی,تهران,علمی و فرهنگی

۲۷- مگی ,برایان (1378) ,مردان اندیشه ,عزت الله فولادوند ,تهران ,طرح نو

۲۸- کاپلستون ,فردریک (1384) ,فلسفه معاصر ,دکتر علی اصغر حلبی ,تهران ,زوار

۲۹- نقیب زاده ,میر عبدالحسین (1387) ,نگاهی به نگرش های فلسفی سده بیستم ,تهران ,طهوری

۳۰- چپمن,شیوا (1384) ,از فلسفه به زبان شناسی,حسین صافی,تهران,گام نو

۳۱- هنفلینگ,اسوالد (1383) ,فلسفه و زبان روزمره,محمود رافع,تهران,گام نو

۳۲- کرد فیروزجائی,یار علی(1382) ,فلسفه فرگه,قم,موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی

۳۳- هارتناک,یوستوس (1386),نظریه معرفت در فلسفه کانت,غلامعلی حداد عادل,تهران,فکر روز

۳۴- اعتماد,شاپور (1375) ,دید گاهها و برهانها,تهران,نشر مرکز

 از ویژه نامه های فصلنامه ها در مورد فلسفه تحلیلی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

ارغنون-فصلنامه فلسفی ادبی فرهنگی

 سال دوم /شماره 7و8/پاییز و زمستان 1374

ذهن-فصلنامه تخصصی معرفت شناسی و حوزه های مرتبط

سال هفتم/شماره چهارم/زمستان 1385

 ادرس دانلود کتاب:

http://rapidshare.com/files/269536164/0415773334.rar

پل فایرابند را شاید بتوان " بچه بد " فلسفه علم دانست.او روش شناسی خود را ضد روش می نامد و معیار آنارشیسم را در آن با افتخار قلمداد می کند.در معرفت شناسی او  هیچ قاعده واحد و پذیرفتنی و دارای زمینه ثابت که هرگز نقض پذیر نباشد وجود ندارد.به نظر وی هیچ داده ناب و عریانی وجود ندارد و هر داده ای از دید گاه خاصی بدست آمده است.ما رابطه مستقیمی با جهان نداریم بلکه از طریق سنت های خود با آن رابطه داریم.

از نظر فایرابند بر خلاف نظر پوپر تفکیک علم از غیر علم نه تنها تصنعی است بلکه برای پیشرفت دانش هم زیانبار است.او اعتقاد دارد که در تکوین بخشی تاریخ علم گروه های بیشمار و متضادی سهیم اند: متخصصان و افراد عامی , افراد ناشی ,طالبان حقیقت و "دروغگویان" همه اینها طالب این هستند که در رقابت شرکت کرده سهم خود را در غنا بخشیدن به فرهنگ ما ادا کنند.فایرابند علم را نیز در کنار سایر ایدئولوزی ها در نظر می گیرد و می نویسد: همه ایدئولوژی ها را باید در چشم انداز تاریخی نگاه کرد.نباید آنها را خیلی جدی گرفت.آنها را باید مانند افسانه های پریان خواند افسانه هایی که مطالب جالب زیادی دارند ولی در ضمن شامل دروغ های شرم آوری هم هستند.ایدئولوژی ها چیز های خیلی خوبی هستند ولی به شرط آن که در کنار ایدئولوژی های دیگر به کار آیند.به محض آن که محاسنشان به حذف مخالفان بینجامد کسالت آور و جزمی می شوند.

تاریخ علم  در دید گاه او  آکنده از تصادف, تردید, هرج و مرج ,خطا و اشتباه و اختلاط و درهم آمیختگی است و این پیچیدگی تحولات انسانی و پیش بینی ناپذیری عواقب نهایی اعمال و تصمیمات انسان را نشان می دهد.فایرابند معتقد است که عقلانيت داور سنت‏ها نيست، عقلانيت خود يك سنت يا بخشي از يك سنت است، بنابراين نه خوب است نه بد، فقط هست.

او در مقاله ای با عنوان "بیاییم فیلم های بیش تری بسازیم " که موضوع آن  درباره نمایشنامه "گالیله " اثر برشت است , می نویسد: مسئله ای که در این نمایشنامه ظاهر می شود یکی از مهم ترین مسائل فلسفی است.مسئله نقش عقل در جامعه و در زندگی خصوصی ماست و مسئله تغییراتی که عقل در طی تاریخ دستخوش آن ها می شود.چه پیش می آید وقتی که وجودی غریب و اثیری مثل اندیشه که قوانین ابدی خاص خودش را دارد و سر نهادن به این قوانین را شرطی از عقلانیت ,معرفت ,پیشرفت و حتی انسانیت می گرداند در عالم مادی سکنی می گزیند و دست به کار هدایت زندگی آدمیان می شود؟آیا این نتایج همواره مطلوبند؟واگر نیستند چه تغییراتی باید به عمل آورد؟

ما باید خود را از شر محدود بودن به کلمات ,رساله ها و تخصص که حال بالغ بر دو هزار سال است که فلسفه را شکل داده برهانیم.باید بکوشیم به اشکال اسطوره ای بیان و ارائه مطالب جان تازه ای ببخشیم و نیز تلاش کنیم  آن ها را با نیاز ها و منابع امروزی وفق دهیم.فایرابند در ادامه فیلم را واجد چنین مشخصاتی دانسته و می نویسد: یکی از مزایای فیلم این است که شمار عناصری که در اختیار کارگردان قرار دارد و درجه استقلال و بی قید و بند بودن آن ها در مقایسه با هر رسانه دیگری بسیار بیش تر است.

 آزادی انسان ها در فلسفه فایرابند دارای اهمیت زیادی است. در جامعه ایده آل فایرابند حکومت به لحاظ عقیدتی خنثی است. فایرابند از آنچه نگرش انسانگرایانه می نامد دفاع می کند.مطابق این نگرش آحاد انسانها باید آزاد باشند و دارای اختیار.او طرفدار تلاش جهت افزایش آزادی برای حیاتی پر بار و پر ثمر است.او معتقد است که باید جامعه را از بند خفقان آور علمی که به لحاظ عقیدتی تحجر یافته رها سازیم, همان گونه که اجداد ما ما را از بند خفقان آور یک دین حقیقی آزاد ساختند.در چارچوب فکری او در یک جامعه آزاد به طرفداران کلیه سنتها حقوق برابری داده می شود.در جامعه آزاد باید بحث آزاد وجود داشته باشد نه بحث هدایت شده.

 کتاب " بر ضد روش " یکی از آثار مهم فایرابند است که عناصر مهم معرفت شناسی او را مشخص می کند.این کتاب در سال 1375 توسط دکتر مهدی قوام صفری به فارسی برگردانده شده است.نقدی هم بر این ترجمه فارسی در مجله " کیان " با مشخصات زیر منتشر شد.

اسکندری .محمد (1376) بر ضد فایرابند-کیان - خرداد و تیر 1376 - شماره 37

 در نوشتن این متن از مطالب زیر استفاده کرده ام:

فایرابند, پل (1375) , بر ضد روش,مهدی قوام صفری,تهران,فکر روز

اعتماد,شاپور (1375) ,دید گاهها و برهانها,تهران,نشر مرکز

حقی,علی (1384) ,روش سناسی علوم تجربی,تهران,سعاد

چالمرز,آلن ف (1374) ,چیستی علم,سعید زیباکلام, تهران,علمی و فرهنگی

قزلسفلی,محمد تقی(1377) ,بازخوانی اندیشه 68,تهران,فرهنگ و اندیشه

چارلزجی.بونتمپو,اس.جک اودل (۱۳۸۵),جغد مینروا,مسعود علیا,تهران,ققنوس

 کتاب " بر ضد روش " از آثار مهم فیلسوف علم معاصر پل فایرابند است.

ادرس دانلود:

http://rapidshare.com/files/266315857/Against__Method.pdf

۱:در کتاب های فارسی درباره پوانکاره من دو کتاب بخاطر دارم ( شاید بیشتر باشد...)

دانش و روش/نویسنده هانری پوانکاره ؛ پیشگفتار برتراند راسل ؛ برگردان جمشید فخر ؛ ویراستار شیوا کاویانی-انتشارات اختران ۱۳۸۶

ه‍انری‌ پ‍و‌ان‍ک‍اره‌/ ن‍وی‍س‍ن‍ده‌ ت‍وب‍ی‍اس‌ دان‍زی‍گ‌؛ ت‍رج‍م‍ه‌ ع‍ب‍اس‌ گ‍رم‍ان‌-انتشارات باغ نو ۱۳۸۳

۲:پوانکاره ریاضیدان و فیزیکدان نظری فرانسوی بود.او همچنین در ارتباط با جنبه های فلسفی نظریه های

علمی نیز آثار ارزشمندی دارد.در فلسفه علم در زمینه های زیادی از حوزه های پژوهشی رد پای او

دیده می شود.....

ادرس دانلود:

http://ifile.it/g0kjuiq/the.value.of.science_poincare_1958.rar

 ۱:کتاب "فلسفه فیزیک " اثر ماکس پلانک به فارسی نیز ترجمه شده است.

مترجم دکتر سید محمد عترتی خسروشاهی

ناشر نیز " نشر بقعه " و چاپ اول ۱۳۸۱ بوده است.

ادرس دانلود:

http://ifile.it/edrkag2/the.philosophy.of.physics_planck_1963.rar

۱:چندی پیش کتابی را در وبلاگ معرفی کردم با عنوان

"تکامل فلسفی من" که انتشارات صراط آن را منتشر کرده است.

امروز در روزنامه اعتماد نقدی از  دکتر شیخ رضایی  بر ترجمه این

 اثر وجود دارد.

۱:ارتباط میان علم , دین ,اقتصاد و عوامل اجتمایی همیشه مناقشه های زیادی را

به دنبال داشته است.

عده ای از طرفداران " علم ناب " بر این اعتقادند که علم فرآیندی است که از این

عوامل تاثیر نمی پذیرد.

یا حداقل می توان از تاثیر آنها چشم پوشی کرد.

این نگرش با " مشاهده " جهان هستی آغاز می شود .روش علمی ....

حالا اگر به هر جان کندنی علم فراهم شد ( البته از دشواری هایی مانند مشکل

استقرا-ابطال پذیری-... در می گذریم .) باید تازه تفاوت علم را با " غیر علم " و

 نیز با " شبه علم " مشخص سازید .که اگر به مشکل هایی که گریبان آدم را می گیرد

توجه کنیم حاضریم از خود علم هم دست بشوییم.

۲: دسته ای دیگر از دانشمندان و فیلسوفان و از همه دو آتشه تر بعضی از 

 فیلسوفان علم اعتقاد دارند که علم با عوامل اقتصادی ,اجتمایی و دینی در ارتباط است.

بررسی این دید گاه ها حتی منجر به پدید امدن رشته ای بنام " جامعه شناسی علم " شد.

در این میان می توان از اندیشمندانی مانند مرتن, کوهن و .... نام برد.

۳:مشکل دیگری که وجود دارد این است که آیا ما در علم با انقلاب علمی روبرو هستیم یا نه؟

باز هم دسته بندی ها شروع می شود.بعضی از دانشمندان و فیلسوفان طرفدار انقلاب علمی

 هستند و روند علم را سیر صعودی  نمی دانند.بلکه به تغییر  پارادایم /مثال واره

در دوره های گوناگون علم اعتقاد دارند .

طرفداران روند انباشتی علم به چنین گسستی در علم اعتقاد ندارند......

۴: در این کتاب که از سری کتاب هایی است که دانشگاه بوستون درباره تاریخ و فلسفه علم منتشر

می کند.در باره ریشه های اجتمایی و اقتصادی انقلاب های علمی بحث می شود.

کتاب با تاریخ نگاری مارکسیستی از علم آغاز می شود.پس از بررسی آن به عوامل اجتمایی که در پدید

آمدن "کتاب اصول نیوتن" موثر بود می پردازد.

در قدم بعدی  مبانی اجتمایی فلسفه مکانیستی/ماشین انگار را می کاود.در ادامه به دکارت و منشا

اجتمایی مفهوم ماشین وار از جهان پرداخته این دید گاه را بسط می دهد.

کتاب چاپ 2009 است. 

ادرس دانلود:

http://rapidshare.com/files/235809538/1402096038_Scientific_Revolution.rar

۱:اگر دین را به عنوان امری بپذیریم که همواره در جوامع بشری به صورت های

گوناگون وجود داشته است ,پرسش های بزرگی نیز از دیر باز ذهن انسان کنجکاو را

در ارتباط با ان به خود معطوف کرده.فلسفه دین در این میان نقش بزرگی در تحلیل و

در صورت امکان پاسخ گویی به این پرسش ها داشته است.

۲: در این کتاب که از انتشارات راتلج  و چاپ سال ۲۰۰۹ است پرسش هایی مانند اینکه:

آیا خداوند وجود دارد؟

ارتباط علم با ایمان چیست؟

چرا در جهان شر و بدی وجود دارد؟

آیا حیات پس از مرگ نیز وجود دارد؟

بحث درباره اصل جهان شناسی درباره وجود خداوند,تجربه دینی,پلورالیسم ,......

۳:در مورد مولف هم این توضیح در کتاب داده شده است...

Chad Meister is Professor of Philosophy and Director of the Philosophy Program

at Bethel College, Indiana. He has substantial experience of teaching in American

philosophy departments and is the author of The Philosophy of Religion Reader

ادرس دانلود:

http://www.filefactory.com/file/ag06f52/n/9780748625598_pdf_7z

۱:دکتر موسی اکرمی علاقه زیادی به فلسفه فیزیک و نیز قوانین طبیعت دارند.

از سوی دیگر دایره موضو ع هایی که ایشان به آنها علاقه دارند بسیار

طیف وسیعی را در بر می گیرد.از ادبیات و هنر گرفته تا سیاست و کیهان شناسی.

۲:به تازگی ( از ۲۸ فروردین ماه ) وبلاگ دکتر اکرمی نیز پذیرای دوستان و علاقه مندان به

فلسفه علم و دیگر موضوعات ذکر شده در بالا است.

البته علت دیر معرفی کردن وبلاگ به این خاطر بود که سایت ایشان نیز در حال ساخت است.

به هر تقدیر برای دیدن وبلاگ به اینجا و برای دیدن سایت ( البته هنوز کامل نشده است)

نیز می توانید به این آدرس مراجعه کنید.

این هم مطلبی که امروز در کلاس درباره ان بحث شد.

استاد آنارشیست دانشگاه اوتاوا

دکتر مهدی نسرین هم مطلبی در این مورد در وبلاگ فلسفه علم شریف داشت.

این ترم مطالب خوبی در کلاس فلسفه علم ۲ درباره موضوع تبیین /توضیح مطرح شد.

این کتاب هم می تواند کمک حال باشد.....

ادرس دانلود:

http://ifile.it/4bgl0dq/0195049705.rar

ادرس دانلود:

http://rapidshare.com/files/112620056/0195121376.rar

 .. این کتاب از سری   Fundamentals of Philosophy است که شامل کتاب های زیر است:

۱: درماه اردیبهشت از  فصل بهار بازار کتاب و کتابخوانی گرم است.

برپایی" نمایشگاه بین المللی کتاب" فرصتی است که در این سرزمین

که تیراژ کتاب های جدی بسیار کم است.رونقی موقت در این بازار پدید آید.

گذشته از کتاب های جن و پری و خود شناسی در یک روز و مدیر لایق شدن در سیم ثانیه

و نیز فراروان شناسی و حتی احضار ارواح و امور خفیه و هری پاتر از همه مهمتر کتاب های

چگونه در چند ثانیه همسر دلخواه خود را بیابید که تیراژ های خوبی دارند و هواداران برای خریدن آنها

سر و دست فدای دوست می کننند  کتاب های فلسفی طرفداران چندی ندارند.

۲:چند کتاب را که من در نمایشگاه دیدم برای دوستان معرفی می کنم , به این امید که دوستان از

مطالعه آنها لذت ببرند......

تجدید چاپ کتاب " ساختار انقلاب های علمی " تامس کوهن/کون توسط نشر قصه از جمله آنها است.

این کتاب را دکتر عباس طاهری ترجمه کرده است.نسبت به ترجمه مرحوم احمد آرام تفاوت هایی دیده

می شود.......

کتاب دیگری که البته من بسیار دیر از چاپ آن آگاه شدم (چاپ اول ۱۳۸۶)

"نظریه های فلسفی احتمال " نوشته دانلد گیلیز از انتشارات راتلج است.اصل انگلیسی کتاب چاپ

سال ۲۰۰۰ میلادی است.این اثر را دکتر محمد رضا مشکانی ترجمه کرده و انتشارات دانشگاه صنعتی

شریف ناشر آن است.کتاب تمامی شرح های نظریه احتمال (کلاسیک-منطقی-ذهنی-بسامدی-

گرایشی...) را در بر دارد......

نشر مرکز کتابی با عنوان " طبیعت و قاعده " منتشر کرده است.ژان شانژو و پل ریکور در این کتاب در باره

موضوع های گوناگون باهم بحث می کنند.مترجمان دکتر عبدالرحمن نجل رحیم و بابک احمدی  هستند..

مر کز تحقیقات سیاست علمی کشور از پیر بوردیو کتابی با عنوان" علم علم و تامل پذیری " را با ترجمه

یحیی امامی منتشر کرده است که بسیار خواندنی است....

موسسه انتشارات حکمت نیز در مجموعه ای با عنوان " حکمت جاویدان "  کتاب هایی از بورکهارت  و

 رنه گنون را منتشر کرده است.

"جهان شناسی سنتی و علم جدید " نوشته تیتوس بورکهارت و ترجمه حسن آذرکار و نیز

"کیمیا:علم جهان, علم جان " از بورکهارت با ترجمه گلناز رعدی آذرخشی و پروین فرامرزی از جمله این

مجموعه هستندمنتشر کرده است.

۳: بخش کتاب های لاتین و عربی  هم که جای خود دارد.....

۱:نویسنده در مقدمه کتاب یاد آور شده است که قصد دارد درباره مسائل اصلی

فلسفه ذهن-از دید خود-بحث کند.از دیدگاه او این مسائل را می توان در چهار مورد

زیر در نظر گرفت:

مسئله روان و تن, مسئله قصد مندی/روی آوری ( باز نمایی ذهنی )  ,مسئله آگاهی و مسئله ادراک

۲:از نظر مولف محور و موضوع اصلی کتاب درباره قصد مندی/روی آوری ( باز نمایی ذهنی ) است

که به احترام برنتانو آن را تز برنتانو نام گداری کرده اند.

۳:البته نویسنده متواضعانه تذکر داده است که این تقسیم بندی درباره مسایل اصلی در فلسه ذهن

می تواند به روش های دیگری نیز ترسیم شود.

۴:کتاب چاپ سال ۲۰۰۱ است و انتشارات اکسفورد آن را چاپ کرده است.در مجموع کتابی روان

و مقدماتی برای فلسفه ذهن است......

اگر از فهرست کتاب دوست دارید سر در بیاورید ادامه مطلب را ببینید....

ادرس دانلود

http://www.filefactory.com/file/aggf1he/n/0192892975_Crane_rar

ادرس دانلود:

http://rapidshare.com/files/226595788/Philscience.rar

از دکتر " معصومی همدانی " بخاطر معرفی کتاب در کلاس " تاریخ علم " تشکر می کنم.

۱:کتاب "آثار علوی" اثر ارسطو از سوی "انتشارات هرمس" منتشر شد.

۲: مترجم این کتاب آقای" اسماعیل سعادت" است.کتاب های دیگر ارسطو مانند " در کون و فساد"و

 " در آسمان " را نیز ایشان ترجمه کرده اند.اسماعیل سعادت عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی هستند.

ار کتاب های ایشان می توان موارد زیر را در نظر گرفت:

۱:"بحران علوم اروپایی و پدیدارشناسی استعلایی " اثر هوسرل را آقای "غلام عباس جمالی" به فارسی ترجمه کرده است.عنوان رساله دوره دکتری مترجم بررسی همین کتاب بوده است.

۲:ناشر انتشارات " گام نو " است.

۳:فکر می کنم مترجم کتاب را از روی ترجمه انگلیسی متن آلمانی به فارسی برگردانده است...

۴:البته بزرگتر های فامیل  (فلسفه علم )باید نظر دهند ولی برای دانشجویان فلسفه علم

نکته های جالبی درباره مفهوم علم از دیدگاه هوسرل وجود دارد.

۵:کتاب با این عبارت  آغاز می شود:

با در نظر گرفتن پیشرفت های دائمی علوم آیا بحرانی واقعی در علوم وجود دارد؟

به گزارش خبرگزاری مهر:

نشست "متافیزیک رایانشی" با حضور مجید اکبری

از گروه فلسفه علم دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات برگزار می‌شود.

این نشست از سوی گروه مطالعات علم مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار می‌شود.

زمان این نشست سه‌شنبه هشتم اردیبهشت ماه ساعت 16:30 و مکان آن خیابان نوفل لوشاتو، خیابان آراکلیان، شماره 6، مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران است.

ادرس دانلود:

http://www.megaupload.com/?d=YT6KOAXV

۱:کتاب به زبان انگلیسی نیست.

ادرس دانلود:

http://www.sendspace.com/file/zl4qqa

ادرس دانلود:

 http://rapidshare.com/files/193573570/Thinking.About.Mathematics_Shapiro_0192893068.rar

قابل توجه اساتيد، دانشجويان و پژوهشگران

با تبريک فرارسيدن بهار 1388، سری جديد فصل‌نامه‌ی تخصصی – دانشجويي فلسفه‌ی علم (واحد علوم و تحقيقات- گروه فلسفه‌ی علم) آمادگی خود را برای پذيرش و انتشار مقالات تخصصی در زمينه‌های گوناگون فلسفه‌ی تحليلی به‌طور عام و فلسفه‌ی علم به‌طور خاص اعلام می‌دارد.

 اصول کلی فصل‌نامه:‌

1) مقاله بايد تاکنون در هيچ نشريه‌ی داخل کشور به چاپ نرسيده و هم‌زمان برای چاپ در نشريه‌ی داخلی ديگری ارسال نشده باشد.

2) مسؤوليت درستی مطالب و يافته‌های مندرج در مقاله و رعايت ملاحظات اخلاق در پژوهش بر عهده‌ی نويسندگان محترم می‌باشد.

3) مقاله‌ی دريافت شده، توسط شورای ارزيابی فصل‌نامه مورد بررسی قرار خواهد گرفت. پس از ارسال برای داوران و دريافت نتيجه، در صورت پذيرش مقاله، فصل‌نامه در ويرايش ادبی و محتوايي مقاله مجاز خواهد بود.

4) زبان متعارف اين فصل‌نامه فارسی است، بنابراين در حد امکان بايد از واژگان فارسی برای بيان مطالب استفاده شود و در مواردی که نياز به آوردن عبارت يا واژه‌ی معادل غيرفارسی باشد، آن عبارت يا واژه‌ در انتهای هر صفحه به صورت footnote نوشته شود.

تبصره: مقاله‌ی به‌طور کامل به زبان انگليسی نيز پذيرفته می‌شود.

5) مقاله بايد فاقد اشکالات املايي و يا دستوری باشد.

6) مقاله در کليه‌ی مراحل: تهيه، تنظيم، نگارش، بيان منابع و سپاس‌گزاری بايد پايبندی و احترام به مالکيت و حقوق معنوی پژوهشگران، نويسندگان و انديشمندان و نيز اصول اخلاق در پژوهش را اکيدا رعايت کرده باشد. در صورت عدم رعايت اصول اخلاقی مذکور از طرف نويسنده، هيچ مقاله‌ای از طرف ايشان در اين فصل‌نامه‌ پذيرش و مورد ارزيابی قرار نخواهد گرفت.    

7) در راستای يکپارچه‌سازی صوری نشريات دانشکده، از اين‌رو دستورالعمل، تنظيم و شيوه‌ی نگارش مقالات بر اساس شيوه‌‌نامه‌ی نگارشی تهيه شده توسط معاونت محترم پژوهشی دانشکده می‌باشد و رعايت آن الزامی است. 

8) نويسندگان محترم به‌منظور ارسال مقالات و يا کسب اطلاعات بيشتر می‌توانند با پست الکترونيکی phisci2009@gmail.com در ارتباط باشند.    

با آرزوی نيک‌روزی

فصل‌نامه‌ی تخصصی – دانشجويي فلسفه‌ی علم

   مقاله های خوبی در حوزه های مختلف دارد.نگاهی به

فهرست  در ادامه  مطلب داشته باشید شاید مشتری شدید. 

ادرس دانلود:

http://rapidshare.com/files/222664137/1402093675.rar

این کتاب در مورد آزمایش های فکری در علوم طبیعی است و....

ادرس دانلود:

http://rapidshare.com/files/135122922/0415095794.rar

این هم متن اصلی کتاب" تکامل فلسفی من " اثر راسل

اگر دوست داشتید با متن ترجمه مقایسه کنید.

ادرس دانلود:

 http://rapidshare.com/files/95684083/Bertrand_Russell_-_My_Philosophical_Development.rar

 ۱:کتاب "تکامل فلسفی من " اثر برتراند راسل از بزرگان فلسفه تحلیلی

از سوی انتشارات صراط منتشر شد.

۲:مترجم این کتاب آقای "نواب مقربی " است.

پایان نامه ایشان نیز در مورد اندیشه های راسل بوده است.

۳:در دیباچه می خوانیم"موسسه معرفت و پژوهش بنا دارد تا به سهم خویش در بومی

سازی و شرح و تقریر اندیشه های نحله فلسفه تحلیلی بکوشد.از این رو ترجمه آثار

فیلسوفان تحلیلی در دستور کار این موسسه قرار دارد."

۴:انطور که در پیشگفتار مترجم آمده است کار مطابقت چند فصل از کتاب را خانم دکتر سایه میثمی

بر عهده داشته است و آقای دکتر شیخ رضایی هم ویرایش متن را انجام داده است....

۵: کتاب ۴۳۴ صفحه و با قیمت ۵۳۰۰ تومان روانه بازار شده است...

کتاب های خوب دیگری نیز در بازار کتاب برای مطالعه به تازگی منتشر یا تجدید چاپ شده اند

۱:"عقل مذکر " نوشته ژنویو لوید با ترجمه محبوبه مهاجر ناشر نشر نی

۲:" اخلاق بدون هستی شناسی " اثر هیلاری پاتنم با برگردان مسعود علیا ناشر  صراط

۳:"نقد فضا-زمان کانتی" نوشته  محمد مباشری ناشر پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

۴:" درآمدی جامع بر نظریه های فمینیستی " نوشته رزمری تانگ و با ترجمه منیژه نجم عراقی ناشر

نشر نی

حالا که این ترم  با Scientific Realism در حال

"گپ و گفت"!!! هستیم.این کتاب هم مطالب

جالبی دارد....

ادرس دانلود:

 http://rapidshare.com/files/146078093/0195113632.rar

۱:مقاله دکتر اکرمی با عنوان

"The Difficulties with Popper’s Nontraditional Conception of Metaphysics"

یکی از مقاله های این مجموعه است...

ادرس دانلود:

http://rapidshare.com/files/209707249/1402093373.rar

۱:این کتاب"فیزیک اتمی و شناخت بشری" را اقای حسین نجفی زاده در سال

۱۳۷۳ به فارسی ترجمه کرده و ناشر انتشارات سروش بوده است....

۲:در واقع این اثر دربردارنده مقاله هایی از نیلس بور است.بور از تاثیر فیزیک کوانتمی بر

معرفت بشری بحث می کند.او از بزرگان فیزیک در این حوزه است....

ادرس دانلود:

http://rapidshare.com/files/214794300/Atomic_Physics_And_Human_Knowledge.djvu

یکی از دوستان برای کار پایان نامه این کتاب را نیاز داشت.

تقدیم به این دوست نادیده......

ادرس دانلود:

http://rapidshare.com/files/146200472/0887064116.zip

۱:سال جدید بر همه دوستان خجسته باد......

۲:این کتاب فکر می کنم جدید ترین  اثر خانم Jane M. Duran  است.(۱۹۹۸)

خلاصه کتاب مفیدی است اگر تو حوزه فلسفه علم فمینیستی کار می کنید....

ادرس دانلود:

http://rapidshare.com/files/205703679/0813332990.rar

۱:در این روز های آخر سال از اخبار فلسفه نوشتن شاید قدری عجیب باشد.

در این اوقات بیشتر مردم در فکر سفر و خلاصه هر آن چیزی هستند که به روز های

تعطیل آنها مربوط باشد.حداقل برای بسیاری "فلسفه " جایی در آن ندارد.

۲:موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه یک سلسله سخنرانی ترتیب داده است که

خبر آن را می آورم:

۱:دوستانی که فلسفه علم ۲ دارند ,در این کتاب دو مقاله از موضوعاتی که در این ترم 

داریم وجود دارد.اگر دوست داشتید .......

              ادرس دانلود:

              http://www.sendspace.com/file/ld277p