کتاب « علم، جامعه، اخلاق» نقد و بررسی می شود

شست هفتگی شهر کتاب در روز سه‌شنبه هفدهم دیماه به نقد و بررسی کتاب « علم، جامعه، اخلاق» اختصاص دارد که با حضور دکتر حسین معصومی همدانی، دکتر حسین شیخ‌رضایی و دکتر امیر احسان کرباسی‌زاده برگزار می شود.

به گزارش خبرگزاری مهر، به‌ تازگی کتاب «علم، جامعه، اخلاق» جستارهایی در ابعاد اجتماعی و اخلاقی علم با ترجمه‌ جمعی از صاحب‌نظران به فارسی ترجمه و به همت انتشارات مینوی خرد منتشر شده است.

در این کتاب مباحثی چون مطالعه جامعه‌شناختی علم و فن‌آوری، علم و قدرت، علم و جامعه، علم و جنسیت، علم و اخلاق طرح شده است و برای دانشجویان فلسفه، دانشجویان علم و فلسفه‌‌ی علم و عموم مخاطبان علاقه‌مند به این مباحث مفید است و برخی از مطالعات و رویکردهای نوین را در این حوزه معرفی و تحلیل می‌کند.

نشست هفتگی شهر کتاب در روز سه‌شنبه هفدهم دیماه از ساعت ۱۶:۳۰ به نقد و بررسی کتاب « علم، جامعه، اخلاق» اختصاص دارد که با حضور دکتر حسین معصومی همدانی، دکتر حسین شیخ‌رضایی و دکتر امیر احسان کرباسی‌زاده در مرکز فرهنگی شهر کتاب واقع در خیابان شهید بهشتی، خیابان شهید احمد قصیر (بخارست)، نبش کوچه‌ سوم برگزار می‌شود و ورود برای علاقه‌مندان آزاد است.

«آشناترین غریبه» حوزه فلسفه

 

 

ضیاء موحد 12 دی سال 1321 در اصفهان دیده به جهان گشود، تحصیلات ابتدایی را تا پایان دبیرستان در اصفهان گذراند، سال 1339 به تهران آمد و در دانشکده علوم مشغول خواندن فیزیک شد. وی سال 1348 مدرک کارشناسی ارشد فیزیک خود را از دانشگاه تهران گرفت و پس از آن در مرکز اسناد و مدارک علمی وزارت علوم به عنوان کارشناس فیزیک و ریاضی و همچنین همکار مجله «چکیده علوم» مشغول به کار شد.

موحد سال ۱۳۵۴ برای ادامه تحصیل در رشته علم آگاهی‌رسانی به انگلیس رفت اما به قول خودش هیچ علاقه‌ای به این رشته پیدا نکرد تا این‌که یک روز به تصادفی گذرش به دانشکده فلسفه افتاد و وقتی برنامه درس‌های آن‌جا را دید، گمشده خودش را یافت. او در کلاس‌های درس استاد معروف فلسفه و منطق آنجا «بیل هارت» حاضر شد و پس از آن تصمیم گرفت تحصیلات خود را در رشته فلسفه ادامه دهد. در آن دوره او تنها دانشجوی ایرانی بود که دکترای خود را در این رشته گرفت. وی در ایران از محضر استادانی مانند کمال جناب، محمود حسابی و روحانی‌نژاد و هانس کمپ و بیل هارت در انگلستان بهره برد.

دلبستگی شدید وی به شعر کهن موجب شد تا در سال دوم دبیرستان به «انجمن شعر کمال» بپیوندد و بعدها آشنایی او با هوشنگ گلشیری و محمد حقوقی موجب تغییر گرایش او به شعر نو شد. همچنین آشنایی با پرویز مهاجر او را وارد کار ترجمه کرد. کتاب «نظریه ادبیات» که کار مشترک او با مهاجر است سال 1374 برنده جایزه کتاب سال شد.

کتاب‌شناسی ضیاء موحد
علاوه بر چند دفتر شعر، از دکتر موحد آثار زیادی در منطق و فلسفه و نیز در زمینه ادبیات منتشر شده‌‌اند.

مجموعه اشعار وی شامل کتاب‌های بر آب‌های مرده مروارید(۱۳۵۴)، غراب‌های سفید (۱۳۶۸)، مشتی نور سرد(۱۳۷۹)، نردبان اندر بیابان(۱۳۸۵) و آوازهای آبی( 1390) می‌شود.

در حوزه آثار منطقی و فلسفی، کتاب‌های درآمدی به منطق جدید(۱۳۶۸)، واژگان توصیفی منطق( ۱۳۷۴)، منطق موجهات جدید و مقالات فلسفی منطقی آثار او محسوب می‌شوند.

در بخش ترجمه‌ نیز نظریه ادبیات نوشته رنه ولک و اوستین وارن با همکاری پرویز مهاجر(۱۳۷۳)، منتقدان فرهنگ، لسی جانسون (۱۳۷۹)، سعدی (۱۳۷۳) و شعر و شناخت (۱۳۷۷) از آثارش به شمار می‌‌آیند.

در بخش ویرایش نیز موحد کتاب‌های منتقدان فرهنگ، از ماتیو آرنولد تا لزلی جانسون(1378) و نظریه ادبیات، رنه وِلِک و استین وارِن(۱۳۷۳) را ویرایش کرده است.

در حوزه نقد ادبی نیز آثاری مانند «شعر و شناخت»، «البته واضح و مبرهن است که...» و «دیروز و امروز شعر فارسی» از او منتشر شده‌اند.

نگاهی به آثار منتشر شده موحد در حوزه منطق
کتاب «درآمدی به منطق جدید» اثر موحد برنده جایزه تالیف جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در سال 1369 شد. این کتاب بر اساس سال‌ها تجربه تدریس نویسنده در دانشگاه در سال 1369 تالیف شد و تاکنون متن رسمی و درسی منطق در دانشگاه‌ها محسوب شده است. مباحث لازم برای دانشجویان در این کتاب دیده شده و البته از این حد هم فراتر رفته است. این اثر تنها یک ترجمه نیست و در آن بر اساس نیازهای دانشجویان ایرانی مثال‌های بومی آورده شده است.

«از ارسطو تا گودل» عنوان مجموعه مقالات و مصاحبه‌های موحد در دهه هشتاد است. این اثر نیز همانند سایر آثار مولف نشان‌دهنده پژوهش به معنای واقعی و بنیادین کلمه است. موحد در این کتاب ظریف‌ترین و عمیق‌ترین مسایل منطق را با زبانی گویا بیان کرده است. فلسفه منطق و زبان، نقد منطق سنتی، معرفی دو فیلسوف معروف قرن معاصر و منطق ریاضی، مباحث اصلی این کتاب محسوب می‌شوند.

کتاب «منطق موجهات جدید» وی نیز نخستین کتابی است که درباره منطق موجهات جدید به زبان فارسی نوشته شده است و به صورت گام به گام منطق را آموزش می‌دهد.

کتاب «واژه نامه توصیفی منطق» نیز در دو بخش کلی تنظیم شده است. در بخش نخست، تحلیل توصیفی از برخی مدخل های منطق آورده شده و در بخش دوم که شامل 22 صفحه است ترجمه فارسی واژه های انگلیسی وجود دارد که به واژه‌نامه توصیفی منطق مرتبط است.

منبع: خبرگزاری کتاب

ادامه نوشته

کتاب جدید دکتر پایا: The Misty Land of Ideas and the Light of Dialogue

نگاهی به کتاب آشنایی با فلسفه‌ی علم

 

کتاب آشنایی با فلسفه‌ی علم تألیف دکتر حسین شیخ رضایی و دکتر امیراحسان کرباسی‌‌زاده است که توسط انتشارات هرمس منتشر شده است. مؤلفین این کتاب، هر دو دانش‌آموخته‌‌ی کارشناسی ارشد فلسفه‌ی علم دانشگاه صنعتی شریف هستند و هر دو مدرک دکترایشان را در فلسفه‌ و از دانشگاه‌‌های انگلستان -دورهام و بریستول- اخذ کرده‌‌اند و هر دو اکنون استادیار و عضو هیئت علمی گروه مطالعات علم مؤسسه‌ی پژوهشی حکمت و فلسفه‌ی ایران می‌‌باشند.

این کتاب یکی از مجلدات مجموعه‌‌ی «آشنایی با فلسفه‌ی تحلیلی» است که همچون دیگر مجلدات این مجموعه -«آشنایی با فلسفه‌ی ذهن»، «آشنایی با فلسفه‌ی زبان» و «معرفت‌‌شناسی» - به هدف رفع کمبود متون معتبر فلسفی نگارش یافته و بیشتر به صورت درس‌نامه‌ای است که بتواند نیاز دانشجویان و علاقه‌‌مندان به این حوزه را برطرف کند. البته همان طور که در مقدمه‌ی کتاب نیز آمده است، نویسندگان تلاش کرده‌‌اند از طرح نظرات شخصی‌‌شان در طرح مباحث فلسفی تا جای ممکن اجتناب کنند، اما چنان‌که می‌‌دانیم انقطاع کامل نویسنده از پیش‌‌فرض‌‌هایش تقریباً غیرممکن و یا بسیار دشوار است، چنان‌کهنگارنده‌‌ی این متن نیز از این قاعده مستثنی نمی‌‌باشد.

«آشنایی با فلسفه‌ی علم» از 7 فصل اصلی تشکیل شده است که «فلسفه‌ی علم، علم و شبه‌علم»، عنوان فصل نخست این کتاب و «استقرا و تأیید»، «روش‌‌شناسی علم»، «واقع‌‌گرایی و ابزارگرایی علمی»، «تبیین علمی»، «قوانین طبیعت» و «اخلاق علم» به ترتیب عناوین فصول دیگر آن هستند. به نظر می‌‌رسد بهتر آن است تا ضمن مروری بر فصول هفتگانه‌ی کتاب، ارزیابی اختصاصی هر فصل و سپس ارزیابی کلی درباره‌ی آن صورت گیرد تا خوانندگان با محتوای فصول و فضای کلی کتاب نیز آشنا شوند.

مرور و نقدی بر فصل‌‌های کتاب

منبع:فرهنگ امروز

ادامه نوشته

کتاب «درآمدی بر فلسفه علم» منتشر شد

 ‌شالوده کتاب حاضر به طور عمده سخنرانی‌ها یا درسگفتارهایی است که نویسنده طی 11 سال در دانشگاه استنفورد ایراد کرده است. البته علاوه بر سخنرانی‌ها این کتاب حاصل اظهار نظرها، مساله‌ها و مقاله‌هایی است که دانشجویان طی این زمان ارایه و همچنین پیشنهادهایی که دوستان و همکاران نویسنده عرضه کرده‌اند. 

در این کتاب به یکصد سال مناقشه بر سر این‌که علم چیست، چگونه کار می‌کند و چه چیزی علم را از دیگر شیوه‌های پژوهش درباره جهان متمایز می‌کند، نگاهی افکنده می‌شود.

این کتاب بیشتر به صورت گردش علمی از میان این دهه‌ها است و در آن اندیشه‌ها به همان ترتیبی که پدیدار شده‌اند، بررسی می‌شوند. 

کتاب حاضر در 15 فصل سامان یافته است. «مقدمه»، «منطق به علاوه تجربه‌گرایی»، «استقرا و تایید»، «پاپر: حدس و ابطال»، «کوهن و علم عادی»، «کوهن و انقلاب‌ها»، «لاکاتوش، لادن، فایرابند و چارچوب‌ها»، «چالشگری جامعه‌شناسی علم»، «فمینیسم و مطالعات علم»، «فلسفه طبیعت‌گرایانه در نظریه و عمل»، «طبیعت‌گرایی و ساختار اجتماعی علم»، «واقع‌گرایی علمی»، «تبیین»، «بیزگروی و نظریه‌های نوین درباره شواهد» و «تجربه‌گرایی، طبیعت‌گرایی و واقع‌گرایی علمی» از بخش‌های اصلی این کتابند.

 

کتاب «درآمدی بر فلسفه علم» نوشته پیتر گادفری اسمیت با ترجمه نواب مقربی با شمارگان پنج هزار نسخه، در 409 صفحه و به قیمت 20 هزار تومان از سوی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی روانه بازار نشر شده است.

منبع: خبرگزاری کتاب

هستی‌شناسی پزشکی: سلامت و بیماری

 

مهم‌ترین موضوع فلسفة پزشکی بحث سلامت و بیماری ‌است که در مباحث هستی‌شناسی(ontology) یا متافیزیکی پزشکی به آن پرداخته می‌شود. عبارت متافیزیک بهداشت- درمان عبارت قابل فهم و مأنوسی نیست. در حقیقت هم این‌گونه است؛ چون میان کسانی که از این حوزه دفاع می‌کنند نیز مفهوم سرراستی ندارد. متافیزیک این‌جا بدین معنا است که چه چیزی به واقع وجود دارد و ماهیت واقعی اشیا چیست؛ یعنی به بحث هستی‌شناختی می‌پردازد. به‌طور معمول فیلسوفانی که در حوزة فلسفة پزشکی فعالیت دارند، متافیزیک بهداشت – درمان را مباحثی درباره کیفیت مفاهیم پایه در پزشکی، پرستاری و دیگر رشته‌های سلامت می‌دانند.

تعدادی از این مفاهیم کم و بیش ویژگی این رشته هستند؛ اما برخی دیگر بخشی از معناشناسی عمومی فرهنگ رایج به شمار می‌آیند؛ مانند مرگ و شخصیت. برخی از پرسش‌های هستی‌شناختی (متافیزیک) در پزشکی عبارتند از آیا بیماری، ناخوشی (illness) و سلامت اشکالی از طبیعت هستند و ما باید آن‌ها را کشف و درمان یا بهبود بخشیم یا این مفاهیم کارکردهایی از ارزش‌های اجتماعی و مصنوع انسان هستند؟ آیا انسان فقط یک ارگانیسم بیولوژیک است یا چیزی بیش از این است؟ ماهیت مرگ چیست؟ رابطه بین ذهن و جسم و تأثیر آن بر سلامت و بیماری چگونه است؟ مفهوم علیّت (البته برخی مباحث مربوط‌ به علیّت معرفت‌شناختی است) و انواع طبیعی (Natural kind)‌. قطعاً رئالیست بودن یا ضدرئالیست بودن افراد در طرز تلقی آن‌ها از این مفاهیم تأثیرگذار است.
فردی که معتقد است مفاهیمی چون بیماری و سلامت مستقل از اذهان ما در عالم خارج وجود دارند با فردی که اعتقاد دارد این مفاهیم قراردادهایی بیش نیستند، نگرش درمانی کاملاً متفاوتی خواهند داشت. ظهور تکنولوژی و پیشرفت‌های تصویربرداری مانند CT اسکن، سونوگرافی و لاپاراسکوپی، به سلامت و بیماری، شیئیت بخشیده است. امروزه به نظر می‌رسد که بیماری‌ها موجوداتی واقعی‌ در جهان هستند که می‌توان آن‌ها را مشاهده، پیدا، دستکاری و رفع‌شان کرد.

 منبع:موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران

ادامه نوشته

سایت فلسفه کیهانشناسی افتتاح شد

فلسفه کیهانشناسی رشته ای وسیع و گسترده است و بنیانهای کیهان و هستی را از جنبه فلسفی مورد بررسی قرار می دهد.

این رشته به همه هستی و گیتی از منظری فلسفی می نگرد. این رشته از نظریه های فیزیک، ترمودینامیک، مکانیک آماری، مکانیک کوانتوم، نظریه میدانی کوانتوم، فلسفه فیزیک، فلسفه علم، متافیزیک، فلسفه ریاضیات و معرفت شناسی بهره می گیرد.

ماهیت فضا، ماهیت زمان، فضا زمان، مسأله اندازه گیری مکانیک کوانتوم، انرژی سیاه، چگونگی پیدایش هستی و سرنوشت آن از جمله مباحثی است که در این رشته مورد بررسی قرار می گیرد.

این سایت از طریق این لینک قابل دسترسی است.

منبع: خبرگزاری مهر

مراسم نکوداشت دکتر حسین معصومی‌همدانی

 

دکتر حسین معصومی‌همدانی از نوادر روزگار ماست. جایگاه بلند او در حوزه‌ی تاریخ علم، ادبیات و فلسفه مورد نظر صاحب‌نظران است و دانش وسیع و عمیق او زبانزد خواص. مقاله‌های تحقیقی معصومی در زمینه‌های علمی، ادبی و فلسفی از بهترین مقالات پنجاه سال اخیر است که مورد رجوع بیشتر استادان و دانشجویان بوده و جامعه علمی و فرهنگی ایران همواره از راهنمایی‌های دقیق و آثار وزین او بهره برده است.

مراسم نکوداشت مقام علمی و فرهنگی دکتر معصومی همزمان با شصت‌وپنجمین سال زندگی او در روز شنبه دوم آذر ساعت ۱۶ و با حضور اصحاب فرهنگ، اندیشه و علم در مرکز فرهنگی شهر کتاب واقع در خیابان شهید بهشتی، خیابان شهید احمد قصیر (بخارست)، نبش کوچه‌ی سوم برگزار می‌شود و استادان محمدعلی موحد، فتح‌الله مجتبایی، ضیاء موحد، نصرالله پورجوادی، محمدرضا خواجه‌پور، هوشنگ رهنما، کامران فانی، شهین اعوانی و حسین شیخ‌رضایی درباره‌ی مقام علمی و فرهنگی معصومی‌همدانی سخن می‌گویند.

از علاقه‌مندان به علم و فرهنگ و اندیشه دعوت می‌شود در این مراسم شرکت کنند.

 

همایش "فلسفه برای علم، هنر، زندگی" برگزار می شود

به مناسبت روز جهانی فلسفه همایش "فلسفه برای علم، هنر، زندگی" 27 و 28 آبان ماه در دانشگاه تهران برگزار می شود.

به گزارش خبرنگار مهر، به مناسبت روز جهانی فلسفه همایشی تحت عنوان "فلسفه برای علم، هنر، زندگی" 27 و 28 آبان ماه از ساعت 13 تا 17 در تالار فردوسی دانشکده ادبیات دانشگاه تهران به همت جهاد دانشگاهی، کمیسیون ملی یونسکو در ایران و انجمن علمی دانشجویی فلسفه دانشگاه تهران برگزار می شود.

برنامه این دو روز به شرح زیر است:

برنامه سخنرانیهای روز اول:

فلسفه برای زندگی: مصطفی ملکیان (مؤلف، مترجم و استاد حوزه فلسفه و اخلاق(

فلسفه و هنر: بابک احمدی (مؤلف، مترجم و منتقد ادبی(

فلسفه و تعلیم و تربیت: سعید ناجی (مدیر گروه فلسفه برای کودکان و نوجوانان در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی(

فلسفه و ریاضی: امیر صائمی (عضو هیئت علمی پژوهشکده فلسفه تحلیلی در پژوهشگاه دانشهای بنیادی IPM)(

 

برنامه سخنرانی های روز دوم:

نسبت فلسفه و علوم انسانی: رضا داوری اردکانی (استاد فلسفه دانشگاه تهران و رئیس فرهنگستان علوم(

فلسفه و زندگی دینی: غلامحسین ابراهیمی دینانی (استاد فلسفه دانشگاه تهران(

فلسفه و روانشناسی: خسرو باقری (عضو هیئت علمی دانشکده روانشناسی دانشگاه تهران(

فلسفه و زیست شناسی: حسن میانداری (عضو هیئت علمی گروه مطالعات علم مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران(

یونسکو و روز جهانی فلسفه: محمدرضا سعیدآبادی (عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران)

منبع: خبرگزاری مهر

دور جدید سمینار‌های فلسفه علم دانشگاه امیرکبیر (نیمسال نخست 92 – 93)

 

22 مهر

نقش چرخش زبانی در علوم اجتماعی

دکتر بهاره آروین

 دانش‌آموخته‌ی دانشگاه تهران

 

6 آبان

منطق تشخیص در پزشکی

دکتر احمدرضا همتی‌مقدم

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات تهران

 

20 آبان

فلسفه‌ی تکنولوژی پزشکی

دکتر مهدی معین‌زاده

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی

 

4 آذر

Philosophy of Science as a Scientific Discipline

دکتر ابوتراب یغمایی

دانش‌آموخته‌ی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران

 

18 آذر

داروين و فلاسفه علم دورانش

دکتر امیراحسان کرباسی‌زاده

عضو هیئت علمی مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران

 

زمان همه‌ی سمینارها دوشنبه‌ها ساعت 10:30 تا 12 است.

مکان: خیابان حافظ، خیابان رشت، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، ساختمان فارابی، طبقه‌ی منفی یک (زیرزمین)، سالن دکتر سلیمی.

 منبع : درباره فلسفه علم