فلسفه علم

با تشکر از آقای دکتر شیخ رضایی.

فلسفه علم I  در نیم سال اول تحصیلی ۸۸-۸۷

دانشگاه آزاد -واحد علوم و تحقیقات

"نظريه و شاهد" (Theory and Evidence) از مباحث عمده در فلسفة علم است كه هدف اصلى آن بررسى و تبيين انواع مختلف روابط ميان نظريه‌هاى علمى و شواهد مؤيد يا مبطل آن‌ها است. در اين درس با اتخاذ سيرى تاريخى به بررسى چندين رويكرد عمده در اين مبحث مى‌پردازيم. ابتدا كار را با پارادوكس هيوم در باب استقراء آغاز مى‌كنيم. آنگاه در مقالة ليپتن نگاهى عمومى به استقراء ، مشكلات موجود در آن و راه حل‌هاى پيشنهادى خواهيم انداخت. مقاله بعدى مقالة كلاسيك و بلند همپل است كه در آن به بحث تاييد و پارادوكس‌هاى آن پرداخته شده است. سپس در مقالة گودمن با مشكلات جديدترى براى استقراء (مانند پارادوكس محمول‌هاى ساختگى و زمانمند) آشنا مى‌شويم. در مقالة بعدى تلقى پاپر از استقراء و نامعقول بودن استقراء از نظر او را بررسى خواهيم كرد. يكى از راه حل هاى پيشنهادى براى رفع مشكلات استقراء استفاده از قانون بيز و احتمالات است. ابتدا در مقالة هجك با تفاسير عمده از احتمالات آشنا مى‌شويم و آنگاه در مقالة بِرد به نحوة استفاده از قضيه بيز در استنباط هاى علمى مى‌پردازيم. گليمور مى‌كوشد ايرادات بيزگرايى را نشان دهد و استدلال كند كه چرا خود او يك بيزگرا نيست. سرانجام در مقالة آخر كه از آن هارمن است با اين نظر آشنا مى‌شويم كه هرگونه استنباط استقرايي در واقع نوعى انتخاب بر اساس بهترين تبيين(IBE)  است.

 سرفصل مطالب و ترتيب جلسات:

1- استقراء

2-     تأييد

3-     بيزگرايي

4-     IBE

 جلسه 1 و 2:

An Enquiry Concerning Human Understanding (Hume), Chs. 4 and 5

جلسه 3:

Induction (Lipton, in Inference to the Best Explanation), Ch. 1

 جلسه 4 و  5 و 6:

Studies in the Logic of Confirmation ,Hempel

جلسه  7 و 8:

The New Riddle of Induction (Goodman, in Fact, Fiction and Forecast), Ch. III

 جلسه 9:

.Popper, The Logic of Scientific Discovery, The Problem of Induction

جلسه 10:

Interpretations of Probability (Hajek), in SEP

 جلسه 11:

Probability and Scientific Inference (Bird, in Philosophy of Science), Ch. 6

 جلسه 12:

Why I Am Not a Bayesian ,Glymour

 جلسه 13:

The Inference to the Best Explanation ,Harman